همه روزه تعداد کثیری اوراق قضایی وارد دایره ابلاغ می شود. پیشرفت فناوری ارتباطات و اطلاعات اقتضا می کند با استفاده از بستر و زیرساخت های فراهم شده ، امر ابلاغ اوراق قضایی را سرعت بخشید.

ابلاغ الکترونیک قضایی طرحی بوده است که سال ها در کشورهای دیگر انجام می شده است و در ایران نخستین بار در سال ۱۳۸۵ در استان فارس انجام شد اما طرح صرفا در همان استان ماند و موفقیت آن از سطح استان فارس فراتر نرفت و فراگیر نشد در سال ۱۳۹۲ به موجب ماده ۱۷۵قانون آیین دادرسی کیفری قوه قضائیه موظف شد اوراق قضائی را با استفاده از سامانه های الکترونیکی یا مخابراتی ابلاغ نماید و مراجعان به قوه قضائیه موظف شدند جهت دریافت الکترونیکی اوراق قضائی به سامانه ای که به این منظور ایجاد شده مراجعه نمایند. سرانجام در سال ۱۳۹۵ پس از حدود سه سال تلاش مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، آیین نامه نحوه استفاده از سامانه های رایانه ای و مخابراتی  در روزنامه رسمی کشور مورخ ۲۸-۵-۱۳۹۵ منتشر و ابلاغ الکترونیکی قضایی به صورت طرحی جامع در کشور اجرایی شد.

****

راه اندازی طرح ابلاغ الکترونیکی در سال ۱۳۸۵ در استان فارس

به این ترتیب طرح ابلاغ الکترونیکی برای نخستین بار در کشور در استان فارس در سال ۱۳۸۵ اجرا شد و این به لحاظ حجم سنگین اوراق قضایی (اخطار احضار و دادنامه) و کمبود نیروی انسانی و پراکندگی حوزه های قضایی است.
در این طرح با استفاده همزمان از ۳ روش وب سایت ، پست الکترونیک (Email) ، و سرویس پیام کوتاه (SMS) ، از اطلاع مخاطب نسبت به اوراق ابلاغ اطمینان حاصل شد.
درباره شبهه عدم انطباق موضوع با مقررات جاری و فقدان مقررات ابلاغ الکترونیکی نیز باید توجه داشت که ابلاغ الکترونیکی قانونی است ؛ چرا که مطابق ماده ۳۳ قانون دادگاه عمومی مصوب ۱۳۵۸ و همچنین ماده ۸۳ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب مصوب ۱۳۷۹ که قانونگذار به مقوله (اطلاع مخاطب) عنایت خاصی داشته است ، تردیدی نیست چنانچه طرق اطمینان بخش جدیدی برای ابلاغ الکترونیکی پیش بینی شود ، این گونه ابلاغ قانونا منوط اعتبار خواهد بود.
در این شیوه ابلاغ الکترونیکی هنگامی که فرد برای تشکیل پرونده به دادگستری مراجعه می کند ، در صورتی که مایل باشد ابلاغ به وی از طریق الکترونیکی صورت پذیرد ، فرمی برای درج مشخصات مورد نیاز مانند نام ، نام خانوادگی ، نشانی پست الکترونیکی و شماره تلفن همراه به منظور ارسال پیام کوتاه و… در اختیار او قرار می گیرد که متقاضی شخصا آن را پر می کند.برای افزایش اطمینان از وصول ابلاغ و اطلاع مخاطب ، ابلاغات به طور همزمان و حداقل به ۳ روش وب سایت ، پست الکترونیکی و سرویس پیام کوتاه یا SMS صورت می گیرد.
در روش ابلاغ از طریق وب سایت ، یک وب سایت به منظور ابلاغ دادگستری روی اینترنت قرار می گیرد.
در حال حاضر وب سایت دادگستری فارس با ثبت www.farsjudiciary.ir Domain راه اندازی شده و برخی لینکهای آن فعال است.
برای ابلاغ الکترونیکی لازم است لینک «ابلاغات» روی سایت فعال شود. نکته مهم در دسترسی به اطلاعات موجود روی سایت ، امنیت آن است ؛ زیرا اطلاعات مربوط به یک پرونده باید تنها در دسترس کسانی قرار گیرد که به نوعی با پرونده در ارتباط هستند (شاکی ، متشکی عنه و وکیل طرفین) ، برای آن که افراد متفرقه نتوانند حتی به صورت تصادفی به اطلاعات دسترسی پیدا کنند ، هنگام ورود به سایت مواردی مانند شماره کلاسه پرونده ، نام و نام خانوادگی مراجعه کننده به عنوان شناسه و شماره کدملی او به عنوان گذر واژه برای کنترل ، درخواست می شود. در صورت تمایل ، متقاضی می تواند پس از اولین ورود به سایت نسبت به تغییر رمز خود اقدام کند که این روش مشابه روش اعلام نتایج کنکور از سایت سازمان سنجش است.
روش دوم ابلاغ از طریق پست الکترونیکی Emailاست که ابلاغ به نشانی پست الکترونیکی که متقاضی در اختیار دادگاه قرار داده ، همزمان با درج در سایت صورت می گیرد و شخص با مراجعه به صندوق پست الکترونیکی خود از ابلاغ آگاهی حاصل می کند و روش سوم استفاده از پیام کوتاه یا سرویس SMS تلفن همراه است. هر فرد می تواند برای رویت اوراق قضایی خود (اخطاریه ، احضاریه ، گواه) به سایت الکترونیکی دادگستری فارس به نشانی www.farsjudiciary.irو نیز نشانی پست الکترونیکی (Email) خود مراجعه کند و گزارش (Report) ارسال پیام برای الصاق پرونده به شعبه مربوط فرستاده خواهد شد.علاوه بر ۳ روش بالا ، می توان از روش ارسال به وسیله دورنگار برای اخطار و احضار استفاده کرد.
در این صورت اوراق قضایی به شماره دورنگاری که در فرم تعبیه شده ، ارسال و تایید آن در پرونده درج می شود.در تمامی روشهای فوق ، می توان از رسیدن ابلاغ و مشاهده آن توسط متقاضی اطمینان حاصل کرد. به این ترتیب متقاضی نمی تواند ادعا کند ابلاغ را مشاهده نکرده است.
مرحله اول طرح طی ماه آینده در یکی از مجتمع های هفتگانه شیراز اجرا می شود که در این مرحله فقط اوراق اخطار و احضار با روشهای ابلاغ الکترونیکی ارسال خواهد شد و در مراحل بعدی اجرای طرح ، ارسال دادنامه ها نیز با این روش صورت می پذیرد و گستره طرح به واحدهای قضایی دیگر استان تعمیم داده خواهد شد.
تسریع در ابلاغ دادگستری شامل اوراق اخطاریه ، احضاریه و دادنامه ها در رفع اطاله دادرسی و افزایش رضایتمندی ارباب رجوع تاثیر مهمی خواهد داشت.

اجرای طرح ابلاغ الکترونیک در کشور در سال ۱۳۹۵

به موجب ماده ۱۷۵قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال ۱۳۹۲ قوه قضائیه موظف است اوراق قضائی را با استفاده از سامانه های الکترونیکی یا مخابراتی ابلاغ نماید.مراجعان به قوه قضائیه موظفند جهت دریافت الکترونیکی اوراق قضائی به سامانه ای که به این منظور ایجاد گردیده مراجعه نمایند.

قبل از اجرای این قانون ابلاغ به اصحاب پرونده از طریق مأمور ابلاغ انجام می شد اما در حال حاضر بر اساس این قانون ابلاغ اوراق قضایی به طرفین  به صورت الکترونیکی انجام می شود که این امر به اجرای طرح رسمیت و اعتبار می بخشد. ابلاغ الکترونیک جایگزین ابلاغ به روش سنتی خواهد شد.

ماده ۶۵۵ آیین دادرسی کیفری ابلاغ قضایی به صورت الکترونیکی را کافی دانسته و تبصره این ماده نیز ابلاغ الکترونیکی را قابل پذیرش می‌داند.

در گام اول سامانه ثنا جهت ثبت نام اشخاص حقیقی ایجاد شده است. مراجعان به قوه قضائیه می بایست ابتدا در سامانه ثبت نام الکترونیکی (سامانه ثنا) ثبت نام نمایند پس از ثبت نام و احراز هویت، حساب کاربری (شناسه و رمز ورود به سامانه ابلاغ) به ایشان تخصیص می یابد.

اهداف و مزایای طرح

یکی از اهداف اجرای این طرح، خدمات رسانی آسان و بهتر به مردم و کاهش اطاله دادرسی است. همچنین احترام به حریم خصوصی افراد از مزایای مهم این طرح است؛ در گذشته مامور ابلاغ با لباس فرم برای ارائه اوراق به منزل اشخاص مراجعه می کرد و اگر فرد در منزل نبود ابلاغ را به همسایه می داد که این امر مشکلاتی را به همراه داشت اما امروز بدون نیاز به مراجعه حضوری ، افراد می توانند بر روی گوشی تلفن همراه اوراق خود را دریافت کنند. کاهش هزینه یکی دیگر از مزایای اجرایی شدن طرح ابلاغ الکترونیکی است. در این خصوص هم در هزینه دستگاه قضایی و هم طرف دعوی صرفه جویی خواهد شد و همچنین از  حواشی و لغزشهای احتمالی در فرایند ابلاغ کاسته می شود .

خلاصه مراحل ثبت نام  الکترونیک

طبق قانون آیین دادرسی کیفری جدید مراجعان قوه قضائیه موظف هستند اطلاعات خود را از جمله کدپستی و شماره همراه خود با ثبت‌نام در سامانه ثنا در اختیار دستگاه قضا قرار دهند سپس برای احراز هویت کد ثبت‌نامی خود را به دفا‌تر خدمات قضایی ارائه می‌دهند و پس از احراز هویت صاحب حساب کاربری شده و با استفاده از نام کاربری و رمز عبور خود می‌توانند به سامانه ابلاغ مراجعه کرده و ابلاغ‌های خود را مشاهده کنند که مشاهده یا عدم مشاهده توسط فرد نیز توسط سامانه ثبت می‌شود.

./

 

دیدگاهتان را بنویسید